پادکست (به انگلیسی: Podcast) یا پادپخش انتشار مجموعه ای از پرونده های رسانه دیجیتال است که توزیع آن در اینترنت با استفاده از فیدصورت می گیرد، و توسط کاربران معمولاً بر روی یک پخشکنندهٔ موسیقی دیجیتال قابل دریافت و پخش است. این روش ارائهٔ محتوا در سال ۲۰۰۴ محبوبیت و گسترش یافت.
برای دریافت آن، معمولاً از برنامههای خبر خوان که از خدمات وب استفاده میکنند استفاده می شود و بر روی رایانههای خانگی و یا پخشکنندههای موسیقی دیجیتال قابل پیاده سازی است. قابل ذکر است که عمل دریافت
پادکست را پادکچ (به انگلیسی: Podcatch) می گویند.
واژهٔ پادکست از همآمیزی واژههای iPod (آیپاد) و broadcasting (پخش) پدید آمده است. واژهنامهٔ جديد آمريکايی آکسفورد واژهٔ پادکست را برترين واژهٔ سال ناميده است. این لغتنامه تعریف لغوی این واژه را نیز بدین شکل آورده :
«برنامهای راديويی يا مشابه که ديجيتالی ضبط شده و جهت دانلود کردن برای دستگاههای شخصی پخش صدا در اينترنت گذاشته میشود.»
این روش با افزایش محبوبیت دستگاه پخش موسیقی دیجیتالی آیپاد به عنوان روشی آسان برای به اشتراک گذاشتن محتویات صوتی از طریق اینترنت، بوجود آمد.
در سال ۲۰۰۴ گسترش و محبوبیت این پدیده به حدی بوده است که حتی کاخ سفید هم تعدادی از سخنرانیهای جرج بوش را به صورت پادکست آماده کرده و بر روی وبگاه رئیس جمهور امریکا قرار داده است.
از سوی دیگر با انتشار یک پروندهٔ آوایی بر روی وبگاه ناسا که در آن یکی از متخصصین - استیو رابینسون - حاضر در فضاپیمای دیسکاوری راجع به ماموریت این سفینه توضیح میداد، رسانهها با هیجان بسیار از «اولین پادکست ارسال شده از خارج از زمین» و «راهیابی پادپخشگری به منظومهٔ شمسی» نوشتند.
ویژگیها
پادکستینگ نیز مانند روشهای دیگر ارائهٔ محتویات رسانهای بر روی اینترنت (بهعنوان مثال پخش رادیویی و Online Audio/Video streaming) از ارسال پرونده استفاده میکند. اما پادکستینگ دارای چند تفاوت عمده با این روشهاست :
- پادکستینگ بر خلاف سایر روشهای ارائه محتوای صوتی که به روش Push Technology کار میکنند، بر اساس روش Pull Technology است. یعنی، در این روش، مصرف کننده بر اساس تقاضای مشخص خود، به محتوای وب دسترسی دارد و مانند رادیو، مطالب به او تحویل داده نمیشود بلکه او آنها را بر اساس نیاز خود تحویل میگیرد.
- در این روش، مصرف کننده محتوای مورد نظر را توسط دستگاههای پخش غیر از رایانه نیز استفاده میکند و در زمان استفاده، لزوماً نیازی به دسترسی به کامپیوتر نیست. معمولاً دستگاههایی که میتوان پادپخشها را روی آنها شنید، همان دستگاههای پخش موسیقی دیجیتال هستند که عموماً بسیار کوچک و قابل حملاند. در نتیجه کاربر در هر زمان و مکانی قادر به استفاده از محتوای صوتی خواهد بود.
- محتوا پس از دریافت از اینترنت، بدون نیاز به ارتباط با اینترنت، قابل استفاده خواهد بود در حالی که در سایر روشها، نیاز به حفظ ارتباط اینترنتی برای استفاده از محتوا وجود دارد.
- در این روش، امکان شنیدن هر بخش از محتوا، جلو و عقب بردن آن، شنیدن محدودهٔ خاص از محتوا و سایر کنترلها از طرف کاربر ممکن است. کاربر به هر تعداد بار که بخواهد میتواند محتوا را گوش دهد در حالی که در رادیو اینترنتی، چنین امکانی به خودی خود وجود ندارد.
- در این روش، نیازی به مراجعه به وبگاههای مختلف برای دسترسی به انواع محتویات نیست و با تنظیم نرمافزار و افزودن نشانی پادپخش موردنظر به فهرست، کپی محتوا به رایانه و در نهایت به دستگاه پخش آن بطور اتوماتیک انجام شده و کاربر همیشه آخرین و جدیدترین اطلاعات را در دستگاه پخش مختوای صوتی خود خواهد داشت.
فهرست برخی پادکستهای فارسی
- رادیو اینترنتی ایرانیان http://www.rii.libsyn.com/
- رادیو اینترنتی صدای آسمان مربوط به رصدخانه کوثر.1
- پادکست ظهر جمعه، تنها پادکست قصه گویی و داستانخوانی فارسی زبان، از تورنتو، کانادا - وبگاه
- رادیواینترنتی پارس کافه، برنامهایی از گروه مجله پارس کافه - وبگاه
- رادیواینترنتی پندار، علا محسنی از تهران،ایران - وبگاه
- آکسبریج رادیو آنلاین، هادی مختاری، از لندن، بریتانیا - وبگاه
- پادکست رواق، محمّدمهدی کارگر از تهران - وب گاه
- رادیو ضبط صوت از بلژیک - وبگاه
- بی.بی.سی - روز هفتم، بهزاد بلور، از لندن، بریتانیا - وبگاه
- بهنود دیگر، مسعود بهنود، از لندن، بریتانیا - وبگاه
- رادیو کالج پارک، گروهی از دانشجویان ایرانی دانشگاه مریلند، از کالج پارک، امریکا - وبگاه
- رادیو لواسان، سهراب سلطانی و مجید میرنقیبی، از سیدنی، استرالیا - وبگاه
- رادیو هودر، حسین درخشان، از تورنتو، کانادا - وبگاه
- محمود، بشاش، از تهران، ایران - وبگاه
- هفتگی، احمد و مهدی، از شمال کالیفرنیا - وبگاه
- گاه پخش یگانه، غلامرضا یگانه، از فرانکفورت، آلمان - وبگاه
- رادیو دیار کهن، امیر، از تهران، ایران - وبگاه
- رادیو سینه چاک از کرمانشاه، ایران - وبگاه
- کتابخانهٔ گویا، گیتی مهدوی، از استرالیا - وبگاه
- رادیو PMC - پخش 24 ساعته موزیک
- خبرگزاری میراث فرهنگی، سام فرزانه، مصطفی قوانلو قاجار، مهدی احمدی - وبگاه
- رادیوبلاگ 1807، نیما نیلیان از بلژیک - وب گاه
- رادیو پاتربان، ادبیات فانتزی کودک و نوجوان - وب گاه
فهرست پادکستهای ایرانی به انگلیسی
- Mr.Behi، اقای بهی، از تهران، ایران - وبگاه
- رادیو اینترنتی دماوند
- بیبیسی فارسی
- ویکیپدیای انگلیسی
بکار انداختن نیروی تفکر وتعقل است.
